Tôi cầm chiếc khăn ăn ném thẳng về phía nó.
“Giang Hạo!”
Nó cười rộ lên rồi ba chân bốn cẳng chạy trốn.
Cả bàn ăn bật cười vui vẻ.
Tôi cúi thấp đầu, nhìn chằm chằm con tôm béo ngậy nằm ngoan ngoãn trong bát.
Trong phút chốc, ký ức của vô số năm về trước bỗng ùa về.
Đó cũng là một bữa cơm sum họp gia đình.
Cũng là những người thân quen quanh mâm cơm ấy.
Chỉ là khi ấy, tôi đã phải cặm cụi đứng trong bếp suốt hơn hai tiếng đồng hồ.
Đến lúc dọn món bước ra, thịt cá và hải sản trên bàn đã bị quét sạch từ bao giờ.
Trước mặt tôi chỉ còn trơ lại vài lá rau xanh ngắt đã nguội lạnh từ lúc nào.
Không một ai mảy may nghĩ đến tôi.
Cũng chẳng ai chừa lại cho tôi dù chỉ là một chỗ trống.
Thế nhưng, hôm nay mọi thứ đã hoàn toàn khác.
Tôi đã có chỗ ngồi thuộc về riêng mình.
Có chiếc bát của chính mình.
Có những món ăn mà bản thân yêu thích.
Có người cất lời hỏi xem tôi muốn ăn gì.
Và có người tôn trọng cả những việc tôi không muốn làm.
Tôi chẳng cần phải tranh giành với bất cứ ai.
Cũng không phải nhẫn nhịn nuốt cục tức vào trong.
Bởi vì cuối cùng tôi đã ngộ ra một điều.
Muốn người khác dành sự tôn trọng cho mình.
Trước hết, bản thân phải tự xem mình là một con người xứng đáng được tôn trọng.
29
Sau này, tôi nghe người ta bàn tán rằng mẹ chồng cũ vì mắc bệnh nặng nên phải nằm viện điều trị một thời gian dài.
Giang Nguyệt và Giang Tinh bắt đầu đùn đẩy, tranh chấp xem ai sẽ là người ở viện chăm sóc bà.
Miệng ai nấy đều thoái thác rằng mình đang bận rộn trăm bề.
Cuối cùng, họ quyết định thuê hộ lý vào chăm.
Nhưng mẹ chồng lại tiếc tiền, chê chi phí thuê hộ lý quá đắt đỏ.
Giang Nguyệt liền lạnh nhạt đáp:
“Nếu không thuê thì mẹ tự tìm người mà lo lấy.”
Giang Tinh cũng phụ họa:
“Con còn phải lo cho hai đứa nhỏ nữa.”
“Làm sao mà ngày nào cũng chạy tới viện được.”
Mẹ chồng nằm bẹp dí trên giường bệnh trắng toát, bỗng nhiên lẩm bẩm:
“Giá mà hồi trước Tiêu Tiêu…”
Nghe đến đây, cả hai chị em đều trầm mặc im bặt.
Quả thật, trước kia tôi từng tận tụy chăm sóc bà suốt ba tháng trời đằng đẵng sau ca phẫu thuật lớn.
Ngày nào cũng đều đặn đưa thuốc đúng giờ.
Nấu những bát cháo thơm ngon bồi bổ.
Kiên nhẫn xoa bóp đôi chân nhức mỏi cho bà.
Rồi tự tay đưa bà đi tái khám định kỳ.
Trong suốt khoảng thời gian ấy, Giang Nguyệt chỉ ghé mặt đến đúng một lần duy nhất.
Giang Tinh khá hơn một chút cũng chỉ đến được hai lần.
Thế nhưng, khi ấy mẹ chồng đã mở miệng nói những gì?
Bà ta bảo rằng: “Con dâu chăm sóc mẹ chồng là đạo lý và nghĩa vụ hiển nhiên.”
Hờ hững thay, giờ đây bên cạnh bà ta đã chẳng còn người con dâu ấy nữa.
Bà ta mới thấm thía được hai chữ “nghĩa vụ” năm xưa rốt cuộc đáng giá đến nhường nào.
Người ta bảo rằng bà ta đã khóc nghẹn ngào.
Nhưng tôi hoàn toàn không tới thăm.
Không phải vì trong lòng còn vương vấn hận thù.
Đơn giản chỉ vì chúng tôi đã chẳng còn bất kỳ mối quan hệ nào để buông lời thăm hỏi.
Giang Hạo cất tiếng hỏi tôi:
“Mẹ có muốn qua viện thăm bà một chuyến không?”
Tôi lắc đầu từ chối.
“Nếu con muốn đi thì cứ việc đi.”
“Nhưng mẹ sẽ không đến đó.”
Thằng bé gặt đầu hiểu ý.
Hoàn toàn không mở lời khuyên nhủ thêm câu nào.
Đó cũng chính là bài học mà tôi đã nhẫn nại dạy dỗ nó trong suốt ngần ấy năm qua.
Rằng không được dùng tình thân để ép buộc người khác làm theo ý mình.
Và tuyệt đối không dùng hai từ “người nhà” để xóa nhòa đi những ranh giới tôn nghiêm tối thiểu.
30
Lần cuối cùng tôi tình cờ chạm mặt Giang Hoa là vào buổi lễ tốt nghiệp tiểu học của Giang Hạo.
Chúng tôi ngồi cách nhau đúng hai chiếc ghế trống.
Giang Hạo phổng phao bước lên sân khấu vinh dự nhận giấy khen.
Thằng bé đã cao lớn hơn trước rất nhiều.
Trông nó chẳng còn bóng dáng của đứa trẻ năm nào từng húc đầu vào bụng tôi rồi buông lời cay đắng:
“Mẹ mà dám ly hôn thì chỉ có nước ra đường nhặt rác mà sống thôi.”
Kết thúc buổi lễ, nó lon ton chạy ào xuống dưới.
Một tay nắm chặt lấy tay tôi.
Tay kia kéo giật lấy Giang Hoa.
“Ba mẹ, chụp chung với con một tấm kỷ niệm đi.”
Tôi và Giang Hoa đưa mắt nhìn nhau một thoáng.
Cả hai đều im lặng đồng thuận.
Tần Dịch đứng bên cạnh cầm máy ảnh lên, cất giọng:
“Mọi người nhìn vào ống kính nào.”
Tách.
Một khoảnh khắc được thu trọn vào khung hình.
Trong bức ảnh ấy, tôi và Giang Hoa đã không còn danh nghĩa vợ chồng từ lâu.
Thế nhưng, chúng tôi vẫn mãi là cha mẹ ruột của cùng một đứa trẻ.
Không còn oán trách hờn ghen.
Không còn vương vấn dây dưa.
Cũng chẳng bao giờ có chuyện quay lại từ đầu.
Có lẽ, đây chính là cái kết trọn vẹn và tốt đẹp nhất cho tất cả.
Chụp xong xuôi, Giang Hoa đột nhiên quay sang nhìn tôi, cất lời:
“Tiêu Tiêu à.”
“Sao thế anh?”
“Chuyện của nhiều năm về trước…”
Anh ta cười khổ, nét mặt đượm vẻ bất lực.
“Giá như ngày đó anh chừa lại cho em dù chỉ một con tôm thôi thì tốt biết mấy.”
Tôi nghe vậy cũng bật cười nhẹ nhàng.
“Không cần đâu.”
Anh ta ngạc nhiên nhìn tôi trân trân.
Tôi thản nhiên tiếp lời:
“May mà anh đã không chừa lại thứ gì.”
“Bởi vì nếu không có sự tàn nhẫn ấy, có lẽ đến tận bây giờ tôi vẫn chưa chịu tỉnh ngộ.”
Giang Hoa sững sờ mất một nhịp.
Đoạn, anh ta cũng tự giễu cợt mà bật cười theo.
“Em nói đúng.”
“May là em đã sớm tỉnh ra.”
Tôi quay người bước đi.
Tần Dịch đang đứng đợi ở phía trước.
Giang Hạo nhanh chân chạy đến choàng vai bá cổ anh ấy.
Hai chú cháu không biết đang tranh cãi chuyện gì mà ra điều sôi nổi lắm.
Tôi mỉm cười bước về phía họ.
Ánh nắng vàng rực rỡ của buổi trưa hè chiếu rọi xuống.
Sáng lấp lánh và ấm áp vô cùng.
Trong một khoảnh khắc nào đó, tôi bất chợt nhớ lại hình ảnh của chính mình ngày xửa ngày xưa, khi lê lết chiếc vali hành lý rời khỏi ngôi nhà họ Giang lạnh lẽo.
Vào khoảnh khắc đó, tất cả mọi người trong gia đình ấy đều lớn tiếng khẳng định rằng tôi rồi sẽ phải ôm hận mà quay đầu.
Họ sỉ vả rằng tôi là kẻ vô tích sự, không thể tự kiếm ra tiền.
Rằng một người phụ nữ một nách con như tôi chẳng thể nào tự lập nổi một mình.
Rằng sẽ chẳng có gã đàn ông nào thèm ngó ngàng hay cần đến một kẻ đàn bà đã qua một lần đò.
Họ đinh ninh rằng chẳng bao lâu sau tôi sẽ phải lếch thếch quay về quỳ lụy cầu xin họ thương xót.
Thế nhưng, năm năm thấm thoắt trôi qua.
Kẻ phải hối hận chưa từng bao giờ là tôi.
Bởi giờ đây tôi đã có sự nghiệp vững vàng trong tay.
Có tài chính độc lập.
Có bố mẹ đẻ yêu thương, che chở.
Và có cả một người bạn đời biết thấu hiểu, trân trọng mình hết mực.
Đứa con trai bé bỏng ngày nào nay cũng dần khôn lớn, học được cách trở thành một người đàn ông tử tế, tự lập và biết quan tâm.
Còn thứ mà thuở trước tôi từng ngây ngốc nghĩ rằng bản thân đời nào buông bỏ nổi — cuộc hôn nhân địa ngục kéo dài tám năm đằng đẵng ấy — cuối cùng cũng chỉ thu bé lại thành một đoạn ký ức mờ nhạt ở tít tắp nơi xa xôi.
Tôi đã từng lầm tưởng rằng gia đình giống như một chiếc bàn ăn đủ đầy.
Chỉ cần bản thân cố gắng nấu thật nhiều món ngon.
Biết nhường nhịn, co cụm lại để chừa ra thật nhiều chỗ cho người khác.
Và chấp nhận hy sinh tất cả mọi thứ của bản thân.
Thì đổi lại, ai nấy trong nhà sẽ vì thế mà yêu thương, đoái hoái đến mình.
Nhưng phải đến tận sau này, tôi mới ngộ ra chân lý.
Nếu một chiếc bàn ăn mà ngay từ vạch xuất phát đã cố tình không chừa lại một chiếc ghế cho bạn ngồi.
Thì tuyệt đối đừng dại dột đứng lỳ bên mép bàn chờ đợi lòng thương hại ban phát từ kẻ khác.
Cũng đừng bao giờ tự trách móc bản thân vì nghĩ rằng mình ăn quá chậm chạp.
Hãy hiên ngang đứng dậy.
Dứt khoát quay lưng bước đi khỏi chốn đó.
Rồi tự tay sắm cho mình một chiếc bàn mới tinh.
Tự do bày biện lên đó những món ăn mà bản thân yêu thích nhất.
Và mỉm cười mời những ai thực sự trân quý bạn ngồi xuống chung vui.
Còn những kẻ từng nhẫn tâm để bạn đứng chơ vơ ngoài lề nhìn vài cọng rau xanh lạnh ngắt.
Cứ để mặc họ tiếp tục bám trụ bên cái chiếc bàn cũ kỹ mục nát ấy.
Tự xắn tay áo lên mà nấu nướng.
Tự một mình cô độc mà ăn uống.
Tự dọn dẹp bãi chiến trường do chính họ tạo ra.
Và hãy khắc ghi bài học ấy vào tận xương tủy cho thật kỹ.
Bởi vì người mà họ từng khinh miệt, từng hắt hủi cho là kẻ vô dụng ấy.
Mới chính là nhân vật đã âm thầm gồng gánh, nuôi sống cả cái bàn ăn gia đình đó suốt bao nhiêu năm trời đằng đẵng.
Tôi từng rời khỏi căn nhà họ Giang chỉ với một chiếc vali đơn độc.
Không mang theo bóng dáng người chồng bội bạc.
Không dắt theo đứa con trai khi ấy còn u mê.
Cũng chẳng nhận được bất kỳ một lời chúc phúc tử tế nào từ người thân.
Thế nhưng, thứ duy nhất tôi mang theo chính là phẩm giá và cuộc đời của chính mình.
Và chừng đó thôi là đã quá đủ cho một sự khởi đầu.
Bởi vì chỉ cần bản thân vẫn còn tồn tại.
Tôi hoàn toàn có khả năng tự kiếm lại tiền bạc.
Tự mua lại nhà cửa, xây dựng lại tổ ấm.
Tự tay gầy dựng nên sự nghiệp vững chắc.
Gặp gỡ đúng người, đón nhận tình yêu chân thành.
Và thậm chí là viết lại từ đầu toàn bộ cuộc đời mình.
Chứ còn lòng tự trọng và sự kiêu hãnh một khi đã bị chính tay mình vứt bỏ xuống bùn nháp.
Thì dù có tìm kiếm thế nào cũng chẳng thể nào nhặt lại được vẹn nguyên như cũ.
Thật may mắn làm sao.
Vào ngày tháng năm đó, khi đứng trước mặt chỉ còn lại vài lá rau xanh ngắt lạnh tanh không một chút tình người.
Tôi đã quyết định cúi xuống nhặt lại lòng tự tôn của chính mình.
Và kể từ giây phút định mệnh ấy trở đi.
Trên mâm cơm cuộc đời của riêng tôi.
Lúc nào cũng sẽ luôn có sẵn một vị trí ấm áp dành trọn cho chính bản thân tôi.
Hết.